Najopasnije stvorenje naših šuma (The most dangerous creature of our forests)

            Najozloglašenija, najopasnija, najzavodljivija, ovo je vrsta koju mora dobro upoznati svako ko se upušta u svet gljiva, a posebno oni koji to čine iz gastronomskih razloga. Najveći broj trovanja sa fatalnim ishodom uzrokovan je ovom vrstom ili nekom od njenih varijeteta. Po nekim autorima i bela pupavka (A. Verna) bi se mogla smatrati samo za varijetet zelena mada postoji određeni broj razlika koji bi bili dovoljni da razdvoje te dve podjednako opasne vrste. 

            Opis vrste: 
 Šešir: prečnika 6-16 cm u početku zvonast kasnije konveksan i na kraju sasvim otvoren ili plitko udubljen. Boja se kreće od krem- bele do maslinasto- zelene. Kožica šešire prekrivena je sitnim dlačicama, koje se za vlažnog vremena ne primećuju. Vrlo retko na šeširu se mogu videti ostatci ovoja iz koga gljiva raste kao iz jajeta (napominjem da se ovo izuzetno retko dešava, te da je ta činjenica uzrok opasnih zabuna, jer mnogi površni poznavaoci očekuju da vide ostatke ovoja, pa ih odsustvo istog oslobađa i dovodi do fatalne zamene). Ivica šešira je blago narebrena.Listići: gusti, široki, različite dužine, skoro da ne dodiruju stručak. Boja listića je bela, neki autori napominju da je kod starijih primeraka primećeno kako listići blago požute ili pozelene, moje iskustvo da su oni nepromenljivo beli. Spore su bele.

Stručak: 5-12 cm visok prema prema šeširu tanji, beo, može biti zeleno ili braon zaprljan, kod mlađih primeraka pun kasnije šupalj, u gornjem delu nalazi se opnast beli venčić, koji može biti i vrlo slabo primetan, na dnu je gomoljsto zadebljanje omotano belom opnom koja može birti i blago zelenkasto obojena (u boji šešira).
Meso: belo, srednje debelo, miris i ukus nisu osobito izraženi, neki autori napominju da je ukus kiselkast, prema drugima podseća na svež krompir i med, ja ga, lično, nisam probao, što ni vama ne preporučujem.
Vreme i mesto rasta: razne šume, živi u simbipzi sa raznim, najčešće, belogoričnim drvećem (bukva, hrast, breza itd.), mada se može naći i po crnogoričnim šumama. Raste od leta do jeseni i nije retka vrsta, štaviše retke su godine u kojima nisam na nju nailazio.

Upotrebljivost:  OTROVNA, među gljivama koje je moguće naći u našim šumama svakako najopasnija (ovde mislim i na belu pupavku), posebno se treba paziti zamene sa šampinjonima. Obratite pažnju da šampinjoni nikada nemaju bele listiće, pa bi to bilo glavno upozorenje, od ostalih vrsta, moguća je zamena sa različitim krasnicama, ali se one ne beru tako često, te između njih i pupavki postoje značajne morfološke razlike.  Takođe treba se paziti i od zamene mlade pupavke sa drugim mladim gljivama iste porodice ili sa puharama. Na slikama ispod teksta dat je primer jajaeta pupavke u poređenju sa jajetom jajčare (blagve, knjeginje, kajmakčare, ilinjače), jedene od najcenjenijih vrsta. Moguće je uporediti to jaje i sa puharama.

               Otrovi prisutni u pupavkama nisu lako isparljivi niti termo labilni, te se ne mogu odstraniti niti sušenjem niti kuvanjem, lečenje je veoma komplikovano, fatalni ishodi su veoma česti, te su sve to preporuke da se ova vrsta dobro upozna, kao jedan od najopasnijih rizika prilikom branja pojedinih vrsta jestivih gljiva.
Kao kuriozitet mogu poslužiti i određene istorijske sumnje o poznatim trovanjima (sumnje jer ne postoje čvrsti dokazi). Prema pojedinim autorima opisi trovanja rimskog imperatora Klaudija odgovaraju simptomima trovanja zelenom pupavkom, dalje sumnje su upućene na trovanje pape Klementa VIII, mada se opisani simptomi prilično razlikuju od trovanja pupavkom. Kao mnogo pouzdanije uzima se trovanje  cara Karla VI koji je umro desetak dana pošto je pojeo obrok od gljiva, uz simptome koji odgovaraju simptomima trovanja pupavkama. Postoje priče da su i srpski srednjevekovni velikaši umeli da osušenu pupavku koriste u rešavanju svojih nesuglasica.

Ecology: Mycorrhizal with oaks, including coast live oak on the West Coast and various oaks in the east; growing alone, scattered, or gregariously; currently distributed along the West Coast, and in the eastern United States from Pennsylvania and Virginia to Maine.
Cap: 4-16 cm; nearly round or oval at first, becoming convex, then broadly convex to flat in age; bald; sticky when wet, shiny when dry; color ranging from dull green to olive to yellowish to brownish (rarely, white "albino" forms are collected alongside forms with pigmented caps); appearing finely and innately streaked; occasionally with one or a few patches of white veil material; the margin usually not lined.
Gills: Free from the stem or nearly so; white (sometimes with a slight greenish tint); close or crowded.
Stem: 5-18 cm long; 1-2.5 cm thick; more or less equal, or frequently tapering to apex and flaring to a swollen base; bald or finely hairy; white or with tints of the cap color; with a white, skirtlike ring that typically persists but is sometimes lost; with a sacklike white volva encasing the base (sometimes underground or broken up).
Flesh: White throughout; unchanging when sliced.